معمولا دانش آموزاني كه وضعيت درسي مناسبي ندارند، موجب واكنش هاي گوناگون معلمان مي

گردند.و معلم سعي مي كند، با لحاظ نكات متعدد برخورد مناسب را داشته باشد.و يكي از آن روش ها

دعوت از اولياي اين گروه از دانش آموزان است. و سرانجام: پي گيري هاي جدي اولياء و معلم و

مدرسه، موجب بهبود وضعيت درسي دانش آموزان مي گردد.

بنابراين "آنچه موجب ارتقاي درسي دانش آموز "بي علاقه يا كم استعداد" مي شود

 اهتمام ويژه به او از جانب خانواده، معلم و مدرسه مي باشد."

اما واقعا در مدارس عادي، براي دانش آموزاني كه با استعداد و علاقمند به درس هستند،

 و گاها با اختلاف محسوس، نسبت به هم كلاسي هاي خود، مطالب درس را به سهولت درك

مي كنند و بر حسب علاقه، حتي پيشاپيش دنبال مي كنند.

چه كرده ايم؟

"البته من در هر ترم، كتب تكميلي كه در مدرسه وجود داشت را به آنها به امانت سپردم، و براي اين

 گروه، در نوبت اول علاوه بر ارزشيابي عمومي، يك آزمون تكميلي نيز در سطح كتبي كه در

 اختيارشان داده بودم، برگزار كردم.  ولي مي دانم كه: نسبت به گروهي كه مستعد نبودند، براي اين

گروه از دوستانم وقت نگذاشتم! و توجهات من و مدرسه كافي نبوده است.

 مي بايست: بر خلاف رويه مرسوم، اولياء آنها را به مدرسه دعوت مي كردم.

هر چند، والدين اين دانش آموزان از استعداد و علاقه فرزند خود غافل نيستند. اما اغلب آنها فقط

مي دانند و افتخار مي كنند.

در حالي كه: بهترين وجهي كه، براي  آينده علمي و تحصيلي و حتي شغلي دانش آموز

 مي توان تصور كرد، از اهتمام جدي به علاقه و استعداد او قابل تصور است.

و این مطلب را باید به والدين توضيح داد و آنها را به تهيه كتابهای تكميلي، كه مناسب فرزند اوست

تشويق كرد و چنانچه امكان شركت در كلاس هاي پيشرفته باشد، آنها را هدايت كرد.

و متاسفانه، بي توجهي ما و اولياء دانش آموزان شايد از جمله عواملي باشد كه،

يك دانش آموز مستعد راه خويش را نشناسد و يا گم كند.

و به نظر مي رسد:

راه اندازي كلاس هاي تكميلي و پيشرفته در هر منطقه ي آموزش و پرورش

"مخصوص دانش آموزان مستعد و با علاقه که در مدارس عادی تحصیل می کنند" و

به هر دليل، امكان حضور در مدارس خاص را پیدا نکرده اند، مي تواند، راه كار مناسبي براي

پرورش استعدادها و نيل به عدالت در عرصه آموزش و پرورش باشد.

سلام

آزمون پایان ترم ۲ را برای استفاده از نظر همکاران عزیز اینجا قرار می دهم.

آزمون پایان ترم 2

سوالات مرحله دوم المپیاد ریاضی را هم همینطور.

سوالات مرحله دوم المپیاد ریاضی

***

(در حاشیه)

از دوستان عزیز و همکاران محترمی که به تازگی به جمع نویسندگان وبلاگ گروهی پیوستند دعوت می شود تا مطالب ارزشمند خود را جهت استفاده سایر همکاران بر روی وبلاگ قرار دهند.

 اسرار اعداد  

   دراین قسمت دوستان عزیز را به نوعی سرگرمی وبازی با اعداد دعوت می كنم. البته آنچه خواهد گذشت، گرچه چند دقیقه ای ازوقت شما را خواهد گرفت لکن در دل خود یکی از جالبترین روابط مهیج و شگفت انگیز اعداد را پنهان دارد.كه آن رابطه بخشي از رابطه اي جامع تر است. 

بنابراین با قدری تامل ودقت همراه ما باشید

اسرار اعداد

" ضمنا ، همين جا لازم مي دانم به جهت نوع نثري كه انتخاب كرده ام "به نحوي كه موضوع ارائه شده براي هر علاقمند به رياضي قابل استفاده باشد" از همه همكاران بزرگوارم كه اين مطلب را خواهند خواند عذرخواهي كنم. 

1-     درخبرها آموده بود که "کوروش موزونی"دانش آموز کلاس اول راهنمایی برای انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرده و هدفش هم، تغییر در دوره راهنمایی است.این جمله بدان معنی است که دانش آموزان هم از محتوای درسی این دوره خسته شده اند و خواهان  تغییر اساسی هستند.

2-     معاون وزیر آموزش و پرورش از کاهش کتابهای درسی دوره راهنمایی خبر داد.

با این اوصاف آیا بهتر نیست، معلمها بویژه دبیران ریاضی، هم دست به کار شده و تغییرات مورد نظرشان را به اطلاع مسوولان و برنامه ریزان برسانند؟

با پیشنهادی که به مدرسه دادم و موافقت آنها، روز ۳۱ فروردین ماه ۱۳۸۸ یک المپیاد ریاضی در پایه دوم برگزار کردیم. نوع سوالات این المپیاد بیشتر مفهومی است و کمتر به مهارت های محاسباتی نیاز دارد و این به این معنی است که این المپیاد تقریبا در هر مدرسه ای با هر سطحی می تواند برگزار شود.

دریافت سوالات المپیاد ریاضی - پایه دوم راهنمایی

دریافت جواب سوالات المپیاد ریاضی - پایه دوم راهنمایی

نتیجه ای که بدست آمد، برای من کاملا منتظره و برای مدرسه تقریبا غیر منتظره بود! لیست نتایج کاملا با لیست های کلاسی متفاوت بود. کسانی که معمولا در صدر نمرات مدرسه بودند، در لیست المپیاد ریاضی، به طور نامعینی پراکنده شده بودند و حتی معدل ۲۰ پایه، رتبه ۹۲ را یافته بود.

این المپیاد نشان داد که کلاس های نکته و تست بیرون از مدرسه که بچه های نمره بالای ما را برای رقابت ها آماده می کنند ، تا چه حد به مفاهیم ریاضی می پردازند!!!

با سلام و تبریک سال نو

بحث در روش تدريس رياضي به زمان ما منحصر نمي شود. از هنگامي كه تدريس رياضي مطرح بوده است، روش تدريس آن نيز مورد بحث و مطالعه بوده است. با مطالعه تاريخ آموزش و پرورش، ملاحظه مي كنيم كه همواره دو نوع آموزش درمقابل هم قرار داشته اند. دسته اول، روشهاي تدريس سنتي، كه در گذشته هاي دور به كار مي رفته اند و دسته دوم، روشهاي مبتني بر يافته هاي روانشناسي است كه به طور عمده از قرن بيستم به بعد تكوين يافته اند و به روشهاي جديد شهرت دارند. از ميان روشهاي سنتي مي توان از روش سقراطي و روش مكتبخانه اي در ايران و ديگر كشورهاي اسلامي نام برد. از روش هاي جديد در تدريس رياضي مي توان به روش توضيحي، روش سخنراني، روش اكتشافي، روش حل مساله، روش بحث در كلاس، روش پرسش و پاسخ، روش فعال، روش قياسي و استقرايي آموزش مهارتهاي فراشناختي نام برد. در اين فصل انواع روشهاي تدريس رياضي كه به پنج دسته، روش كلامي، روش مكاشفه اي، روش مفهومي، روش فعال و روش الگوريتمي مورد بررسي و نقد قرار مي گيرند.

1 ) روش كلامي (زباني)

در اين روش معلم به اصطلاح متكلم وحده است. همه چيز را بيان مي كند، قواعد را بررسي مي كند، نتيجه گيري مي كند و طراح مساله است. خلاصه معلم همه كاره و دانش آموز هيچ كاره است. معلم مساله گو و شاگرد مساله حل كن، معلم متكلم و شاگرد مستمع است. اين نكته جالب است كه طرفداران اين روش دو گروه مخالفند، عده اي موافق روش زبان ماشيني و عده اي موافق روش زباني استدلالي هستند.

الف) روش تدريس زبان ماشيني (قاعده گويي):

اين گروه اعتقاد دارند كه دانستن قواعد و فنون محاسبه براي دانش آموزان كافي است. اگر دانش آموز ادامه تحصيل دهد آنگاه برايش استدلال خواهد شد و مطالب را خواهد فهميد و در صورتي كه ادامه ندهد اين محاسبات هست كه به دردش مي خورد و چه كار دارد كه چرا فلان مطلب چنين است و چنان نيست. حسن اين روش در آن است كه تدريس به سرعت انجام مي شود ولي معايب آن عبارتند از:

1-    دانش آموز قواعدي را بدون آنكه آنها را درك كرده و منطقي بودن آنها را پذيرفته باشد، آنها را حفظ مي كند و به همين سرعت هم فراموش مي كند.

2-    نسبت به مطالبي كه مي خواند احساس بيگانگي مي كند و نسبت به آنچه ياد گرفته است علاقه اي نشان نمي دهد.

3-          اين آموزش پاسخگوي نيازهاي طبيعي دانش آموز به كنجكاوي و حقيقت جويي نمي باشد.

4-          طرفداران اين روش جالب پرورش را به طور كلي ناديده مي گيرند.

ب) روش تدريس زبان استدلالي:

طرفداران اين شيوه برخلاف گروه قبل تدريس رياضي را توام با استدلال قبول دارند. آنها معتقدند كه رياضي با منطق آميخته است. پس بايد با استدلال و برهان به امر تدريس رياضي همت گماشت. ابتدا بايد تعريف و اصول گفته شود و به دنبال آن مي توان نتيجه گيري ها را با استفاده از قوانين منطق آغاز نمود. حسن اين روش آن است كه با طبيعت رياضي سازگاري دارد ولي معايب آن عبارتند از:

1-          از روش استدلالي در هر سني نمي توان استفاده نمود.

2-          قدرت ابتكار رشد نمي كند و دانش آموز جستجوگر نخواهد شد.

3-          معلم و شاگرد به تدريج از جهان واقعي دور مي شوند.

نقد و خلاصه روش هاي كلامي (زباني):

روشهاي زباني همان طور كه از نامشان پيداست، بر زبان و كلام معلم تكيه دارد. در اين روشها، معلم و مدرس متكلم وحده است و كمتر مجال سئوال كردن، توضيح دادن، درك و فهم واقعي به دانش آموزان داده مي شود.

تنها مزيت ظاهري روشهاي زباني اين است كه تصور مي شود كه دانش آموزان به ظاهر در درس پيش مي روند. اين باور درست نيست، زيرا در دراز مدت، اثرات نادرستي در پرورش فكر و استعداد دانش آموزان مي گذارد و در سنين بالاتر مطالب رياضي را دير مي فهمند.

2) روش اكتشافي

يادگيري اكتشافي فرايندي است كه دانش آموز به طور مستقل و با راهنمايي معلم ، اصل يا قانوني را كشف نموده و مساله اي را حل مي كند. ويژگي عمده روش اكتشافي، درجه و ميزان راهنمايي شدن شاگرد (به وسيله معلم) براي اكتشاف است كه اين ويژگي به عواملي مانند استعداد دانش، مهارت شاگرد و درجه دشواري خود مساله بستگي دارد و در چهار محدوده قرار مي گيرد.

1-    معلم مي تواند اصول و راه حل مساله را براي شاگرد توضيح دهد، اما پاسخ مساله را نگويد (در اينجا معلم از روش توضيحي بهره مي گيرد)؛ اين نوع راهنمايي براي دانش آموزان ضعيف ضرورت مي يابد.

2-    معلم مي تواند فقط اصولي را كه براي كشف آن به كار مي رود به شاگرد توضيح دهد، اما راه حل و جواب مساله را در اختيار او قرار ندهد.

3-          معلم مي تواند اصول را ارائه ندهد؛ اما راه حل را بگويد.

4-          معلم مي تواند اصول و راه حل را به شاگرد نگويد؛ كه آن را يادگيري راهنمايي نشده مي ناميم.

از آن جايي كه اين روش بر پاسخ مداوم دانش آموزان به سئوالات مختلف در كلاس درس تا حدودي متكي است، لذا تدريس به وسيله آن مشكل است و لذا معلم نياز به صبر بيشتر و وقت زيادتري دارد و نقش معلم در اين روش هدايت نمودن دانش آموزان در ارتباط دادن مطالب جديد با تجارب و محفوظات گذشته نشان مي باشد. حدسيات، تخمين ها و آزمايش و خطا، آزمايشهايي هستند كه در روش اكتشافي براي يافتن ايده هاي جديد و ارتباط آنها با مفاهيم گذشته به كار مي روند.

معلم با طرح سئوالات مناسب مي تواند جواب هاي نادرست دانش آموزان را به سمت جواب هاي درست هدايت نمايد. معلم بايد كلاس را در جهت صحيح و مسير معيني حفظ نمايد به طوري كه از حالت كاوش و پويايي شاگردان كاسته نشود. در اين روش، معلم دانش آموزان را وادار به فكر كردن مي كند و آنها را براي رسيدن به پاسخ درست تشويق مي نمايد لذا دانش آموز در فرايند يادگيري سهيم است.

3) روش مفهومي

دراين روش بيشتر تاكيد بر مفاهيم رياضي است و تكيه كمتري بر مهارتها ميشود.. تا هنگامي كه مفاهيم در ذهن دانش آموزان شكل نگرفته است، نبايد به سراغ تكنيكها و مهارتها رفت. تفاوت روش مفهومي با روش الگوريتمي اينست  كه در روش مفهومي تكيه بر مفاهيم است و در روش الگوريتمي تكيه بر مهارت ها و تكنيك هاست.

4) روش فعال

روش فعال،« دانش آموز محور» است و دانش آموز درامر يادگيري شركت فعال دارد، راجع به حل آنها فكر مي كند و با راهنمايي معلم به حل آنها مي پردازد. به مفاهيم پي مي برد و در اين صورت است كه دانش آموز به حل مساله ها علاقه مند مي گردد.

در اين روش، هر دانش آموز مطالب را به سرعت خود ياد مي گيرد و فرصت دارد كه به مطالب فكر كند.  دانش آموز از طريق حل مساله، طي فرايندي به تدريج به مفاهيم پي ميبرد. با پي بردن به توانايي هاي خود، در او حس اعتماد به نفس تقويت مي شود چون در بدست آوردن نتيجه ها و كشف قواعد سهيم است و نسبت به مطالب احساس علاقه و مالكيت مي كند و ميل به دانش افزايي در او بارور مي شود. در اين روش وظايف معلم عبارتست از توجه به كار يكايك دانش آموزان و دادن راهنمايي در موارد لازم، علاقمند كردن آنها به فعاليت،شناخت دانش آموزان و پي بردن به توانايي آنها و از همه مهمتر قدم به قدم پيش بردن دانش آموز.

5) روش الگوريتمي:

روش الگوريتمي، مجموعه دستورالعملهايي است كه انجام دادن آنها منجر به حصول نتايجي براي دانش آموز گردد. تعدادي از الگوريتم هايي كه در دوره هاي تحصيلي مورد بحث قرار مي گيرند عبارتند از: چهار عمل اصلي روي اعداد صحيح و اعشاري، تناسب، جذريابي، يافتن بزرگ ترين مقسوم عليه مشترك، نوشتن اعداد به پايه هاي گوناگون، عمليات روي كسرهاي متعارفي، حل معادلات جبري و عمليات جبري روي بردارها در صفحه، در زمينه هندسه نيز به الگوريتم هاي زير بر مي خوريم مانند: ترسيمات با خط كش، پرگار، گونيا و  نقاله مثلا در رسم عمود، نضف كردن پاره خط، ساختن مثلث

مطالب بالا خلاصه اي است از كتاب آموزش رياضي و حل مساله نوشته مهدي رحماني

در كتاب رياضي سوم راهنمايي براي محاسبه جذر يك عدد ،روشي مطرح شده كه: بر خلاف روش مطرح شده در پايه دوم راهنمايي كه علي رغم تقريبي بودن با دليل و برهان عنوان مي شود ،حتي در راهنماي تدريس پايه سوم هم دليلي براي روش گفته شده بيان نمي شود و اين در حالي است كه در پايه سوم روش دقيقي را براي محاسبه جذر اعداد اعمال مي كنبم.

در اين قسمت سعي مي شود با دقت در روش جذر گرفتن پايه سوم راهنمايي دليل آن را بيابيم و حتي با همان ديدگاه،  نحوه محاسبه ريشه هاي سوم ،چهارم و . . . را نيز بیان کنیم.

چنانچه امکان استفاده از فایل " pdf " را داريد براي مشاهده بهتر و ذخيره مطلب

اینجا

کلیک کنید.

برای آغاز بحث جذر عدد 2231 را با تقريب كم تر از "يك" بدست می آوريم.

الف) از سمت راست دو رقم دو رقم جدا مي كنيم.

به اين ترتيب عدد 2231 در دو جزء  ديده مي شود و همين جا مي توانيم تشخيص دهيم كه جواب جذر 2231 دو رقمي است.

بنابراين وقتي جذر تقريبي 22 را  4 در نظر مي گيريم در واقع جذر تقريبي 2200 را  با تقريب كم تر از 10 و به روش قطع كردن 40 حدس زده ايم.

بنابراين :

                                             

ب) در مرحله بعد جواب بدست آمده"4" را در 2 ضرب مي كنيم"8" و بزرگترين عددي كه مي توانست در قرار بگيرد تا  حاصل              × 8  بيش تر از 631 نباشد را پيدا مي كرديم.

بنابراين معادل همين كار را در سمت چپ انجام دهيم.

يعني در واقع ما عدد 40 را دو برابر مي كنيم و بزرگترين عددي كه مي تواند به عدد80 اضافه شود تا حاصل              ×( +80 )  بيش تر از 631 نباشد را پيدا مي كنيم

         

                                  

و سرانجام با صرف نظر از رقم يكان عدد 631 و تقسيم آن بر 8 عدد داخل  را حدس مي زديم. لذا: درواقع جزء صحيح تقسيم 631 بر 80 را به عنوان رقم يكان پاسخ جذرمان پيشنهاد مي كنيم.

در نتيجه داريم:

                      

 بنابراين پاسخ جذر  با تقريب كم تر از :يك"   47=7+40 مي باشد.

اما بياييد دقت كنيم با عدد مورد نظرمان "2231" چه كرديم؟

اولا: 1600 يا 40² را از 2231 كم كرديم .

ثانيا: 7×(7+80) يا 7×(7+40×2) را نيز از 2231 كم كرديم

به عبارتي ديگر ما در مجموع  7×(7+40×2)+40²      يا

                                                              7²+(7×40)2+40²         

را از 2231 كم كرده ايم ومجموع 40و 7 جواب جذر و عدد 22 هم باقي ماند

از طرفي  7²+(7×40)2+40²بسط ²(7+40) مي باشد

به عبارت ديگر در جذر گرفتن: بسط دوجمله ایa+b)²=a²+2ab+b² )   به صورت                                  a²+(2a+b)b مورد استفاده قرار مي گيرد.

بنابر آنچه گذشت: روش مطرح شده در رياضي سوم راهنمايي براي محاسبه يك جذر جلوه اي خيره كننده از انسجام و اختصار مربع هاي دو جمله اي نهفته است.  

براي مثال وقتي جواب يك جذر 141 مي باشد،در فرايند جذر مربع 141 اينگونه از عددي كه جذز گرفته مي شود كم مي شود:

²[1+(40+100)]=141²

1²+1(140)2+²(40+100)=

1²+1(140)2+40²+40(100)2+100²=

1(1+280)+40(40+200)+100²=

درنتيجه:                1(1+280)+40(40+200)+100²=141²

يعني: در محاسبه  جذر عددي كه پاسخ جذر آن 141 مي باشد ابتدا، حاصل 100² سپش حاصل               40(40+200) و بعد حاصل 1(1+280) از آن كم مي شود و باقيمانده به جا مي ماند

حال مي خواهيم با استفاده از رابطه   a+b)²=a²+(2a+b)b ) ريشه دوم عدد 20000 را با تقريب كم تر از يك بدست آوريم

وقتي از سمت راست دو رقم دو رقم جدا مي كنيم عدد 20000 در سه جزء ديده مي شود پس حاصل جذر سه رقمي است و اولين عدد جواب در ارزش مكاني صدگان مي نشيند.

100 را دو برابر مي كنيم         200=(100)2=2a

و سعي مي كنيم مقدار b را در  2a+b)b)  حدس  بزنيم.

 

البته: به اين نكته دقت مي كنيم كه عدد درون با ارزش مكاني دهگان ظاهر خواهد شد.

بنابراين: تا اينجا جواب 140 را بدست آورده ايم و باز همين طور ادامه مي دهيم

280=(140)2=2a

و بار ديگر مي خواهيم مقدار b را در  2a+b)b)  پيدا كنيم.

عددي بعدي با ارزش يكان ظاهر خواهد شد پس داريم:

بنابراين جواب جذر 141 و باقيمانده 119 است.

............................تعميم...........................

براي ريشه سوم و ريشه چهارم و . . . نيز مي توان چنين فرايندي را طي كرد

a+b)³ = a³+3a²b+3ab²+b³  =  a³+(3a²+3ab+b²)b)

a+b)⁴ = a⁴+4a³b+6a²b²+3ab³+b⁴ = a⁴+(4a³+6a²b+3ab²+b³)b)

و . . .

مثال:ريشه سوم عدد 187643 را تا يك رقم اعشار  بدست مي آوريم.

رابطه مد نظر ما:   a³+(3a²+3ab+b²)b

چون مي خواهيم جواب تا يك رقم اعشار بدست آيد بايد (1×3) سه رقم اعشار داشته باشيم و براي رشه سوم سه رقم سه رقم جدا مي كنيم.

پس جواب ما دورقمي و داراي يك رقم اعشار خواهد بود  "دهم/يكان ،  دهگان"

ريشه سوم 187 بيش تر از 5 و كم تر از 6 است. البته 5 در ارزش مكاني دهگان خواهد نشست پس:

حال با توجه به a³+(3a²+3ab+b²)b مقادير 3a²    و    3a را محاسبه مي كنيم .۵۰=a

و سعي داريم: مقدار b را در  3a²+3ab+b²)b)  با ارزش مكاني يكان پيدا كنيم لذا:

در اين مرحله حدس زدن عدد بعدي راحت به نظر نمي رسد و بايد گزينه هايي را امتحان كرد.

ابتدا عدد 5 را قرار مي دهيم داريم:

41375=5(5²+5×150+7500)

كه 41375 از 62643 كم تر است پس با 8 امتحان مي كنيم

70112=8(8²+8×150+7500)

و اين جواب از 62643 بيشتر است در نتيجه 8 مناسب نيست و عدد 7 را قرار مي دهيم.

60193=7(7²+7×150+7500)

و 60193 از 62643 كم تر است لذا 7 عدد صحيح است.

بنابراين:

براي پيشروي در محاسبه بار ديگر مقادير 3a²    و    3a  را محاسبه مي كنيم

البته تا اينجا جواب 57 را بدست آورده ايم پس a را 57 در نظر مي گيريم.

و بايستي عدد جديد را با ارزش مكاني دهم حدس بزنيم

 

بنابراين ريشه سوم 187643 تا يك روش اعشار 2/57 مي باشد و باقيمانده نيز 752/493 مي باشد.

در ضمن با رسم شكل نيز مي توان براي نحوه محاسبه ريشه دوم و ريشه سوم اعداد به همين روش كه به كمك عبارات جبري بيان شد دست يافت.

 مناسب است به اين نكته نيز اشاره كنم كه:اگر جذر عددي مانند A را a محاسبه كرده باشیم.  " اگر  a  عددی اعشاری باشد از ممیز آن برای این بخش از امتحان جذر صرف نظر می شود" در این صورت باقيمانده اين جذر بايد كم تر از  2a+1   باشد زيرا:  

a+1)²=a²+2a+1 ) بنابراين:

  a+1)²-a²=2a+1)

و يا: در محاسبه ريشه سوم باقيمانده بايد از باقيمانده  a+1)³-a³ )  كم تر باشد

پس در محاسبه ريشه سوم باقيمانده : بايد از مجموع (سه برابر مربع جواب بدست آمده با سه برابر جواب بدست آمده و عدد  يك ) كم تر باشد  

باسلام خدمت كليه ي همكاران گرامي :

دررابطه با سوال مربوط به درس توان ،  كتاب دوم راهنمايي مي خواهم  توضيحي براي دانش آموزاني كه مايلند بيشتربدانندوياخود را براي آزمونهاي ورودي دبيرستانهاي تيزهوشان ونمونه آماده ميكنند ارايه دهم . ضمن آنكه در اين سوال استفاده از ماشين حساب   توسط همكاران عزيز،   نيز آموزش داده مي شود

تعداد رقمهاي   4¹⁰     را پيش بيني كنيد؟

لگاريتم پايه(4) در مبناي   10را با استفاده از ماشين حساب بدست مي آوريم             log₁₀4=0.60205999  آنگاه حاصل لگاريتم را در توان ضرب نموده  بعلاوه ( يك  ) مي كنيم سپس جزء صحيح آن را  در نظر مي گيريم

                           020599913 /7    =  1+  (   10  ×  60205999 /0   ) 

مشاهده  مي كنيم كه قسمت صحيح اين عدد ،(7)  مي باشد لذا(   4¹⁰    ) يك عدد هفت رقمي  ميباشد.

با استفاده از همين روش سوال  آزمون ورودي دبيرستان تيز هوشان شهركرد در سال 1387 را حل كنيد  ؟

اعداد    2³³³³ و  3²²²²        و    7¹¹¹¹   را به ترتيب از كوچك به بزرگ مرتب كنيد؟

 تقویم ذهنی سال ۱۳۸۸

با تبريك آغاز سال جديد خورشيدي و با آرزوي سالي خوش براي شما ،مطلب زير را به مناسبت آغاز سال 1388 هجري شمسي پيشكش حضور سبزتان مي كنم.

در چند سال قبل يكي از بستگانمان كه از سربازي برگشته بود ، تقويمي را برداشت و يك ليست از عددها را  يادداشت كرد و از حاضرين تقاضا كرد كه بپرسند: يك تاريخ مورد نظر در آن سال چند شنبه است؟

 او تنها با نگاه كردن به آن ليست كه شامل فقط 12 عدد بود، به درستي پاسخ مي داد كه آن روز چند شنبه است.و گفت كه براي اين كار بايد بدانيم اولين شنبه هر ماه چندم آن ماه است و آن ليست را به همين جهت تهيه كرده بود

مثلا اگر اولين شنبه تيرماه 6/4/ باشد . بنابراين براي  23/4 "ابتدا اختلاف 23 و 6 را محاسبه مي كرد" (17=6-23) و چون باقيمانده تقسيم 17 بر هفت عدد 3 مي باشد، سه روز بعد از شنبه را براي پاسخ ارائه مي داد لذا 23/4 سه شنبه بود.

روش او برايم شنيدني و جذاب بود و همانجا گفتم كه من روش شما را به يك فرمول تبديل خواهم كرد. و به لطف خدا بررسی هایم نتیجه داد و حاصل آن در ارديبشت 86 در ماهنامه اطلاعات علمي و در پاييز 86 در فصلنامه رشد آموزش رياضي به چاپ رسيد.

حاصل آن كنكاش و بررسي ها كه در مبناي سال 88 باز نگري و تنظيم شده و يك رابطه خيلي ساده مي باشد، به طوري كه به راحتي به صورت ذهني قابل استفاده است را به همه علاقه مندان تقديم مي دارم.

بنابراين اگر مايليد با يك محاسبه بسيار ساده وذهني تعيين كنيدكه يك تاريخ مورد نظر سال 1388 چند شنبه است مطالعه اين قسمت را از دست ندهيد.

اين بحث را با ذكر يك سئوال آغازمي كنيم.

پرسش(1)- پنجم شهريور88       (5/ 6/88 )  چند شنبه است؟

نكته:  هر مورخه مفروض در يك سال شامل دو جزء مي باشد.

الف)- روز (رديف روز را با نماد d نمايش مي دهيم.بنابر اين در تاريخ مورد سئوال5=d)

ب)-ماه (رديف ماه را با نماد m نمايش ميدهيم.لذا در تاريخ فوق6=m )

راه حل:

اگرماه مورد نظرجزءهفت ماه اول سال باشديعني     عبارت جبری 3+۳m  و

اگرماه مورد نظرجزءپنج ماه آخر سال باشديعني      عبارت جبری 3+۲m  را به ا زاي m موردنظرمحاسبه مي كنيم وحاصل بدست آمده رابا d جمع مي كنيم.

سپس جواب حاصل رابرهفت تقسيم مي كنيم.باقيمانده اين تقسيم كه عددي صحيح وكمتر ازهفت مي باشدجواب خواهدبود.به طوري كه:

اگرباقيمانده صفر باشد           آن روز شنبه است.

اگرباقيمانده يك  باشد           آن روزيكشنبه است.

اگرباقيمانده دو  باشد           آن روزدوشنبه است.

اگرباقيمانده سه  باشد         آن روزسه شنبه است.

اگرباقيمانده چهارباشد       آن روزچهارشنبه است.

اگرباقيمانده پنج باشد          آن روزپنج شنبه است.

اگرباقيمانده شش  باشد           آن روز جمعه است.

( @ ) 

حال پرسش(1) راتكرارمي كنيم.

پنجم شهريور86     (5/ 6/86)   چند شنبه است؟

طبق توضيحات گفته شده  5=d و6=m خواهد بود واز آنجايي كه رديف ماه6=m مي باشدو7>m   (شهريورجزءهفت ماه اول سال است)ابتدا 3+۳m را به ازاي 6=m محاسيه مي كنيم.      21=3+(6)3

وحاصل رابا d يعني 5 جمع مي كنيم.     26=5+21       

باقيمانده تقسيم 26 بر هفت عدد پنج  مي باشد.           

بنابراين طبق شرح  ( @ )آن  روز پنجشنبه  است.

پرسش(2)- هفتم اسفندماه88      (7/12/88)   چند شنبه است؟

پاسخ: طبق توضيحات قبلي 7=d و  12 =m ونيز اسفندماه جزءپنج ماه آخر سال است 

لذاعبارت  3+۲m را به ازاي 12=m محاسبه مي كنيم.

27=3+(12)2

وجواب حاصل رابا 7=d  جمع مي كنيم.        34=7+27

وباقيمانده تقسيم 34 برهفت شش مي باشد  درنتيجه طبق شرح ( @ )آن روز جمعه   است.

 

                                               تعمیم

هر سال خورشيدي تقريبا 2422/365 روز است حدودا معادل 365 روز و 5 ساعت و 49 دقيقه.

به عبارتي ديگر هر سال خورشيدي حدود 6 ساعت يا "يك چهارم روز"  بيشتر از 365 روز است.

به همين جهت مي گوييم در هر چهار سال يك سال 1366 روزه اتفاق مي افتد كه به آن سال كبيسه مي گوييم مانند سالي كه گذشت"1387"  

اما واقعيت اين است كه هر سال خورشيدي تقريبا ده الي دوازده دقيقه اي از 365 روز و 6 ساعت كمتر است و همين نقصان موجب مي شود ، اين قاعده كه در هر چهار سال يك سال كبيسه داشته باشيم، گاهي نقض شود و در هر 28 الي 36 سال يك مرتبه سال كبيسه "1366 روزه"پس از پنج سال اتفاق بيفتد.

ادامه مطلب