با سلام

شماچگونه فكر مي كنيد؟ منظورم اين است كه بلندبلند فكرمي كنيد يا آهسته؟آياآنچه رادرذهنتان مي گذرد برزبان مي آوريد؟ پژوهش هانشان مي دهند:بلند فكركردن ، دانش آموزان راوادار مي كند كه توجه خود رابر تفكر خود وروي حل مسأ له متمركزكنند. وقتي درحال حل كردن مسأ له،بلندفكرميكنند وتفكرخودرابرزبان مي آورند،اطلاعات لازم را آگاهانه تر به كار مي برند.درنتيجه درمورد روش مورد استفاده ي خود،دقت وآگاهي بيشتري دارند.بلندفكركردن به دانش آموزان كمك مي كند كه نظام مند تر فكر كنند در يك پژوهش عمل كرد دانش آموزاني كه براي حل مسأله بلند فكرمي كردند وتفكرشان رابرزبان مي آوردند،بادانش آموزاني كه آهسته فكر مي كردند،مقايسه شد وبه همه ي گروها چندمسأله ي تبديل اعداددرمبناهاي 3و4و5و10داده شدودوروزبعدآزموني براي اندازه گيري آنجه درطول جلسه ي حل مسأله آموخته بودند،ازآنان گرفته شدنتايج نشان داد دانش آموزاني كه بلند فكركرده بودند،باآنكه براي حل مسأله به زمان بيشتري نياز داشتندازنظرتعدادمراحل وگام هاي غيرضروري،مسأله رابهترحل كردند.

استانداردهاي ارتباطي NCTM(انجمن ملي معلمان رياضي)دانش آموزان راملزم مي كند:

- ازطريق بحث وتبادل نظرباسايرين،تفكررياضي خودرا سازمان دهي كنند وبين آنهاپيوندبرقرارسازند.

- اززبان رياضي بادقت براي بيان افكاررياضياتي خوداستفاده كنند.

- تفكررياضي خودرا به روشني باهم گروه ها،معلم هاوسايرين درميان بگذارند.

كاربرد دركلاس :

۱-ازدانش آموزان بخواهيددونفري كاركنند،به اين صورت كه يكي ازآنهادرحين حل مسأله تفكرخودرابه زبان آوردوديگري بادقت وديدي نقادانه وتحليلي به اين كه چگونه مسأله درحال حل شدن است گوش دهداين نقش رابه طورمتوالي دركلاس جابه جاكنيد.

۲-براي اين كه الگويي دراختيار دانش آموزان قراردهيدكه چگونه بايد درباره يك مسأله فكركنندو آن راحل كنندسعي كنيدوقتي مسأله حل ميكنيد بلند فكر كنيدومراحل تفكرخودرابرزبان آوريد،به علاوه عمدآمرتكب اشتباهاتي شويدتابه دانش آموزان ياددهيدكه چطوربايدخطاهارااصلاح كرد.

يادآوري :بگذاريددانش آموزان بدانندكه بلندبلندفكركردن كارمجانين نيست بلكه انسان هاي زيرك وزرنگ هم تفكرات خودرابرزبان مي آورند.

منبع: ماهنامه ي آموزشي رشد معلم       

امسال براي خيلي ها مهر با مهر نيامد !

                                                      آخر مگر مي شود!!!!!!!!

در اين سال تحصيلي که شروع آن با ايام شهادت مولي علي(ع) بود و درادامه بسيار زود دانش آموزان طعم عيد را چشيدند و ايام بندگي خدا را به عيد نشستند .

 پس چرا مهر با مهر نيامد !!!!!!!!!!!!!!

در اين سال  با اين شروع زيبا خيلي ها ديگر دانش آموز نبودند که مهر را درک کنند .

                                    آري ديگر خيلي ها از بوي ماه مهر  ماه مدرسه محروم شدند  .

آخر از آن ها حق تحصيل در روستاي خودشان به بهانه هاي واهي هم چون حد نصاب کلاس درس و حذف مدارس  گرفته شده بود . 

حتي دانش آموزاني دربين اين ترک تحصيل کرده ها هستند که فقط از کل تحصيلاتش يک سال (پيش دانشگاهي )مانده بود .

  متاسفانه در بين اين عزيزان اکثرا دانش آموزان دختر از تحصيل محروم شده اند !

دختران امروز مادران فرداي اين مرز و بوم هستند .

                            مادران بي سواد فرزندان باسواد نخواهند داشت  .

آقاي مسوول !

                    آقاي وزير !

                              آقاي رييس جمهور !!!!!

بعضي از اشتباهات هيچ راه برگشتي ندارد .

چرا بايد يک وزير در آموزش و پرورش اين نهاد مقدس را با يک بنگاه اقتصادي نازل که فقط هدف آن سوددهي و جلو گيري از زيان دهي هاي ظاهري است اشباه بگيرد .

صرفه جويي  در مکتب اسلام و مخصوصا تشيع بسيار پسنديده است . اما در کار فرهنگ تعريفي غير از  تعاريف معمول دارد .

اگر تنها يک دانش آموز ترک تحصيل کند (که متاسفانه با حذف کلاس هاي زير ?? نفر در طرح جديد آقاي وزير که حتما از ايشان تقدير خواهد شد تعداد آنها بسيار بيشتر از يکي است  )با هيچ سرمايه اي نمي توان جبران مافات کرد .

چرا بايد يک مدير در يک مقطع تحصيلي و يا يک اداره به خودش اختيار بدهد به پشتوانه ي يک بخشنامه اي که حتي نمايندگان محترم مجلس اشکالات زيادي به آن وارد مي دانستند (که متاسفانه دراين مورد خيلي زود ساکت شدند ويا.....)  و البته شايد هم براي حفظ و ارتقاي ........هر کاري که دوست داشت انجام دهد  .و هيچ مسوولي به داد فرهنگ نرسد

جرا نبايد فرهنگ يک جامعه به صورت يک دغدغه ي اساسي درآيد .

چرا درآموزش و پرورش کشور بالاي يک ميلياردي کشور بزرگي مانند هند نظريه ي زبيا و عالمانه ي "يک مدرسه  يک معلم و يک دانش آموز " مطرح است اما در کشور اسلامي ما که پيامبر مان توصيه ي کسب دانش از مهد تا لحد را کرده است 14 و يا 13 و يا حتي ?? دانش آموز در يک کلاس از  داشتن مدرسه در روستايشان محروم شوند . متاسفانه خيلي از اين دانش آموزان به تحصيل در روستاي مجاور شان راضي نمي شوند و مخصوصا دختران  ترک تحصيل مي کنند . نمي دانم اين خسارات را چه نهادي پاسخگوست  . 

ادارات يا نمايندگان مجلس يا شايد هم  وزير  يا رييس جمهور

 بايد به خدا پناه برد

             حال شما قضاوت کنيد که

                             آيا مهر امسال براي همه با مهرباني آغاز شد  !!!!!!!!!!!   

بعضی از همکاران از من خواستند تا جزوه ای را که در کلاس استفاده می کنم در اختیارشان قرار دهم. من از یک کتاب که تالیف خودم و چاپ شده در انتشارات مدرسه است استفاده می کنم.

فصل اول این کتاب را برای استفاده همکاران محترم اینجا قرار می دهم.

دریافت کنید : ریاضی دوم راهنمایی - فصل اول - مجموعه ها

 رياضيات،در نظر مردم،درس محاسبه است درحاليكه فلسفه رياضي، استدلال است و هدف  از آموزش رياضي در مدارس، پرورش تفكر منطقي در فراگيران است و استفاده از ساعات ورزش و هنر براي جبران ضعف بچه ها  در درس رياضي باعث دلزدگي بيش از پيش، فراگير ميشود.

 راه حل برخورد با عقب افتادگي از درس رياضي آنست كه بجاي كميت ساعات رياضي به كيفيت تدريس و حجم محتوا توجه شود ، و به اين منظور بايد با توجه به مراحل رشد ذهني كودك و در نظر گرفتن امكانات او از نظر يادگيري و موقعيت جغرافيايي، درمحتواي كتاب رياضي تجديد نظر شود.

امروزه مفاهيم رياضي در تمام زندگي ما نفوذ كرده است و رياضيات امروز فقط فن محاسبه نيست.اما دانش آموزان امروزي، با چنان محتوايي از رياضيات برخورد دارند كه در بهترين شرايط ، مربوط به صد سال پيش است در حاليكه اين جوانان، بايد بتوانند صنعت و اقتصاد را در رقابت با دنياي مدرن تكامل دهند .

 رياضيات چيست ؟

 رياضيات چيزي بيش از محاسبه صرف و حفظ فرمول است.دانش آموزان بايد در كتابهاي خود از ارتباط ميان مفاهيم رياضيات و كاربرد آن آگاه شوند كه اينگونه  تفكر باعث مي شود تا كودكان در تمام دوران تحصيل خود، رياضيات را مانند دانه هاي زنجيرديده و درك كنند كه هر بحث، به مباحث ديگر وابسته است.

رياضيات ما را به داشتن استراتژي در زندگي روزمره وادار ميكند. رياضيات هنري است كه با نظم و سازگاري توصيف ميشود،اما دانش آموزان ما،رياضيات را مجموعه اي از فرمولها ميدانند، كه بايد حفظ كنند و امتحان بدهند،فارغ از آنكه رياضيات يك ابزار براي زندگي موفق است و حتي مردم عادي در زندگي روزمره بكار مي برند . رياضيات باعث تفكر منطقي مي شود و از جاذبه زيبايي شناسانه نيز برخوردار است.

اصولي براي تدريس رياضيات :

                  حل مسئله هم روش و هم ابزار آموزش رياضيات است .

                  در محتواي مطالب و هم در تدريس رياضيات به عواملي كه ايجاد علاقه دركودكان ميكندبايد توجه كرد.

                  گفتگو در مورد رياضيات بايد يكي از اهداف آموزش باشد .

                    آموزش، دركارگاه رياضي و بصورت  گروهي بايد انجام شود .

                  در محتوا و در آموزش هوشهاي چندگانه و نيازهاي متفاوت كودكان بايد مورد توجه قرار گيرد .

                    بايد براي فراگيران، فرصتهاي برابر در آموزش  فراهم شود .

                  پيشرفت كودكان در زمينه رياضيات بايد از طريق آزمونهاي كتبي تشخيص داده شود .

واقعيت آنست كه درمدارس ما، بجاي آنكه به كتابهاي متعدد رجوع كنند يا حتي آنها را متناسب با نيازهاي گروهي يا فردي تغيير دهند تنها از يك كتاب درسي براي همه دانش آموزان استفاده مي كنند كه به نوعي ناديده گرفتن حقوق اوليه دانش آموزان براي يادگيري است.

(این مطلب علاوه بر وبلاگ گروهی، در وبلاگ شخصی نیز نوشته شده است)

امروز می‌خواستم سر کلاس در مورد این صحبت کنم که ترتیب نوشتن اعضا در مجموعه بی‌تاثیر است. اول توضیح دادم که ممکنست ما با مجموعه‌هایی مواجه بشیم که نتوانیم دلیلی برای اینکه چرا این اعضا در مجموعه قرار دارند بیاوریم. مثلاْ ممکنست یک نفر به ما مجموعه‌ی « تخته - تابلو - پرده - دفتر یکی از بچه‌ها » را بگوید و ما نتوانیم بفهمیم که دلیل انتخاب این اعضا چه بوده است و او در ذهنش این بوده باشد که «اشیایی از کلاس درس که در آن رنگ سبز به کار رفته است.»

بعد که این توضیح را دادم، دیگر یک مجموعه با اعضای بی‌ربط به یکدیگر برای بچه‌ها غیرقابل انتظار نبود.
آن وقت یک مستطیل رو به عنوان یک مجموعه (نمودار ون) پای تخته کشیدم و یکسری اعضای بی‌ربط به یکدیگر را به طور پراکنده در آن نوشتم. بعد از بچه‌ها خواستم تا هر کدام از آنها، در دفتر خودشان این شکل را بکشند و اعضای مجموعه را بنویسند. (عضو نویسی داخل آکولاد)

(ترتیب نوشتن اعضا توسط من در این شکل، اینگونه بود: ۱ - m - سیب - قرمز - T ... به این دلیل اعضای بی‌ربط برای مجموعه انتخاب کردم و آنها را نیز به طور پراکنده نوشتم تا در ذهن بچه‌ها هیچ رابطه منطقی احتمالی، بین آنها ایجاد نشود تا هیچ ترتیبی برای نوشتن اعضا، به آنها ندهند)

بعد از اینکه نوشتن بچه‌ها تمام شد از ۳ نفر به طور تصادفی خواستم تا مجموعه‌هایی را که نوشته‌اند، از روی دفترشان بخوانند. (گفتم از روی دفتر بخوانند زیرا معمولا نفرات دوم و سوم با نگاه کردن به پاسخ نفر اول بر روی تخته، می‌گویند پاسخ ما هم همین بوده است و دیگر مجموعه‌های خود را نمی‌گویند)

بعد از اینکه هر ۳ مجموعه را روی تخته نوشتم، از کل کلاس به طور عمومی پرسیدم: به نظر شما کدامیک از بچه‌ها، جواب درست را داده‌اند؟ همه با هم گفتند: هر سه!... پرسیدم: حالا شما از مقایسه بین این سه مجموعه که می‌گویید با هم مساوی هستند، چه نتیجه‌ای می‌گیرید؟ بچه‌ها با اجازه پاسخ‌های خود را بیان کردند و در هر چهار کلاس این نتیجه توسط خود بچه‌ها گفته شد که : پس ترتیب نوشتن اعضا در مجموعه تاثیری ندارد.

همه این نتیجه را در دفترشان یادداشت کردند و سراغ حل تمارین مربوط به ترتیب اعضای مجموعه رفتیم...

*** در حاشیه (۱) ***

در انتهای بحث ذکر کردم که این موضوع برای مجموعه‌هایی با اعضای متناهی کاربرد دارد و مثلا ما نمی‌توانیم مجموعه اعداد زوج را به اینصورت بنویسیم: {... و ۴ و ۱۶ و ۲ و ۸}  زیرا باید طوری آنها را مرتب کنیم که نفر بعدی بتواند به جای سه نقطه، اعضای بعدی را بفهمد و بنویسد.

*** در حاشیه (۲) ***

ابتدای بحث که داشتم در مورد بی‌ربط بودن اعضای مجموعه به یکدیگر صحبت می‌کردم، چهار تا گربه پشت سر هم، از بالای دیواری که از داخل پنجره کلاس نیز قابل مشاهده است، رد شدند.
دیدن این صحنه جالب برای بچه‌هایی که آن را دیده بودند، باعث خنده شد. اما چون بحث جدی بود، نمی‌توانستند راحت بخندند و یواشکی می‌خندیدند و سعی می‌کردند خنده خود را از من پنهان کنند. کم‌کم بعضی‌ها، موضوع را برای بغل‌دستی‌هایشان هم تعریف کردند و آنها هم یواش یواش به خنده افتادند.
حس کردم یک پتانسیل نهفته، در کلاس قرار گرفته است که تقریباْ یک سوم کلاس، درگیر آن شده‌اند و علاوه بر اینکه حواسشان متمرکز بر درس نیست کم‌کم دارند بقیه را هم درگیر می‌کنند.
جمله‌ای را که می‌گفتم به پایان رساندم و بعد از یک سکوت کوتاه، گفتم: ظاهرا گربه‌ها دارند خانوادگی واسه افطار می‌رن مهمونی...
از این تیکه واضح، یکدفعه کلاس پر خنده شد و بچه‌ها با خیال راحت، زدند زیر خنده و بلند خندیدند. 
همراه بچه‌ها لبخندی زدم و با یکی دو ثانیه فاصله، با همان لحن عادی و جدی، بلافاصله سر درس برگشتم و این‌بار کل بچه‌ها با صحبت‌های من و درس کلاس، همراه بودند...

قطعا اگر می‌خواستم به آن چند نفری که مشغول خندیدن بودند تذکر می‌دادم، اولا بچه‌های دیگر حساس می‌شدند که موضوع چی بوده است و سعی می‌کردند یواشکی بفهمند که دلیل خنده آنها چیست و خودبخود، خودم بقیه را هم درگیر کرده بودم. ثانیا آن چند نفر چون نتوانسته بودند راحت به خاطر صحنه‌ای که دیده بودند بخندند، تا انتهای کلاس، بارها با یادآوری آن، یواشکی می‌خندیدند و عملا از درس آن جلسه، بهره‌ای نمی‌بردند.

مراقب باشیم که اگر قصدمان از شوخی کردن در کلاس، آزاد کردن یک پتانسیل نهفته یا عوض کردن جو و روحیه کلاس برای لحظاتی کوتاه است، آن را ادامه دار نکرده و کش ندهیم. یعنی بلافاصله کار اصلی کلاس ادامه پیدا کند. ممکنست برخی بچه ها بعد از ما و در ادامه تیکه ما، آنها هم تیکه هایی را بگویند. می شود با بی توجهی به حرف آنها (انگار که نشنیده ایم) مطلب را ادامه دهیم و هرگز در پی ادامه دادن تیکه آنها نباشیم که نفرات بعدی هم به آنها خواهند پیوست و کلاس از دستمان خارج می شود.
همچنین هرگز در مقابل آنها نایستیم و نگوییم: خوب بس است دیگه! می رویم سر درس! فلانی تمومش کن و... !   همینکه درس را بلافاصله آغاز کنیم، کلاس به حالت قبلی خود باز خواهد گشت.

اگر به عقب برگرديم،نخستين كوششها براي همگاني كردن آموزش پرورش از آمريكاي لاتين در اواخر قرن19 با انديشه ايجاد يك جامعه ملي متحد، عادلانه و دموكراتيك آغاز شد.چراكه به اعتقاد بنيتوخوآرز- رييس جمهوروقت مكزيك -«آموزش و پرورش، اولين پايه پيشرفت هر ملت است ».اما چگونه به اين انديشه بايد جامه عمل پوشاند؟

اگر راهيابي همه كودكان به مدرسه را عدالت بدانيم و در هر آبادي يك مدرسه ايجاد كنيم و معلمان را بي توجه به مشكلات آنها به نقاط دور دست روانه كنيم،آنگونه كه در طي ساليان گذشته تجربه كرده ايم، عدالت آموزشي نيست، كه در واقع فريب خورده ايم.

آموزش و پرورش مهمترين ثروتي است كه در جامعه توزيع شده و به مدد آن، مردم توانسته اند مشكلات خود را تحليل كنند و استعدادهاي خود را پرورش دهند ولي فراموش نكنيم كه برخورداري از آموزش و پرورش يكسان در نهايت به نتايج تحصيلي برابر، ختم نمي شود چراكه برخي از گروههاي مردم از امتيازات فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي برخوردار هستند وبه آنها امكان ميدهد تا بيشتر و جلوتر از بقيه رشد كنند كه به نوعي تبعيض دامن ميزند.

 آنچه در كتابها تدريس ميشود، براي طبقه خاصي نوشته شده كه هيچ ارتباطي با زندگي واقعي بقيه  برقرار نمي كند و حتي اين شكاف عامل       بي علاقگي دانش آموزان به درس شده و در نتيجه فراگيران، دچار اختلال در آموزش نظير ترك تحصيل يا تكرار پايه  و مردودي ميشوند.

در دنياي مدرن امروز، بايد به مفيد بودن دانش و اطلاعات مدرسه توجه كرد.بايد به الگوهاي ارائه شده و انطباق آن با ارزشهاي جامعه توجه كرد.باتوجه تحولات سريع جامعه، نوسازي نظام آموزشي را بايدجدي گرفت.

پيشرفت علم و تكنولوژي، اصلاح و تجديد نظر در منابع آموزشي و محتواي كتابهاي درسي و شيوه هاي تدريس و تعريف از آموزش و پرورش را ايجاب ميكند و غفلت از آن باتوجه به سرعت تغيير اطلاعات با شدت بيشتري باعث عقب ماندن از دنياي مدرن و عدالت آموزشي را خواهد شد.

گام اول عدالت آموزشي، تغيير نگاه به بودجه نظام آموزشي مدرسه است. اگر آموزش و پرورش به مانند ساير دستگاهها ديده شود مي توان با افزايش تراكم كلاسها و تعطيلي مدارس كم جمعيت و حذف مواد تربيتي، هزينه ها را كاهش داد اما اگر هدف افزايش كيفيت خدمات باشد، بايد هزينه سرانه را بالا برد و كلاسهاي كم جمعيت با تجهيزات آموزشي تشكيل داد، مخصوصا در اين سالها كه درصدي از جمعيت دانش آموزي كاهش يافته است تا هم بازدهي نظام آموزشي افزايش يابد وهم دربلند مدت از اتلاف هزينه جلوگيري ميكند.

چيزي حدود يك چهارم جمعيت كشور بطورمستقيم با آموزش و پرورش در ارتباط است كه بايد معادل اين حجم خود از سرانه كشور بهره مند شود.

گام دوم رفع تبعيض ميان آموزش عمومي و آموزش عالي است. طي سالهاي اخير، آموزش عالي فوريت سياسي پيدا كرده و مدرسه كه در مقام سنگ بناي دانشگاه تلقي ميشود،از امكانات كمتري برخوردار شده است.به عنوان مثال، مقايسه سهم سرانه دو دستگاه كه كيفيت را فدا كرده و معلمان با ارتقا تحصيلات به موسسات آموزش عالي رفته اند و يا آنكه خود اقدام به تاسيس مدارس خصوصي كرده اند تا مشكلات اقتصادي اوليه زندگي خود را تامين كنند در حاليكه دستمزد اساتيد دانشگاه به يكباره چندبرابر شد و هيچ اعتراضي برنيانگيخت و اين جداي از معلماني است كه به مشاغل نظير مسافركشي و بنايي وكارگري ... پرداخته اند و اساتيدي كه در كار تجارت و ...پرداخته اند.

براي ايجاد عدالت آموزشي ابتدا بايد تجديدنظرهاي زير را عملي ساخت.

1-      ميان اعتبارات آموزش و پرورش و آموزش عالي تعادل بهتري برقرار كرد.

2-      جايگاه معلمان در جامعه مورد تعمق و تامل مجدد قرار گيرد.

انتظار وسيع و فشارهايي كه در غياب خانه و جامعه بر دوش معلمان نهاده شده، در بسياري از موارد به خستگي مفرط معلم و تنش و بيماريهاي عصبي مي انجامد و اين امر علاوه بر تهديد سلامت وي، بر عملكرد آنها تاثير منفي ميگذارد، بنابراين علاوه بر حمايت حرفه اي ، لازم است شرايط كار در مدرسه به نحوي سازمان يابد كه رضايت معلمان را تامين كند كه در اين صورت، آموزش و پرورش كه تحرك و انعطاف را به جامعه بخشيده است، خود نيز طراوت و تازگي خواهد يافت.

سيدجلال جليلي نوش آبادي

ده گام مديريت در جوشن كبير

يكي از  آداب  شبهاي قدر در ماه رمضان، خواندن دعاي جوشن كبير معروف به دعاي صد بند است  كه به اعتباري اسامي خداوند است  .با مروري در ترجمه اين نيايش ، ميتوان به آداب  تعليم و تربيت رسيد آنگونه كه مورد رضايت خدا و آنسان كه شايسته مقام خليفه خدا  و صاحبان رسالت خداست .برخي از آنها تا بند 30 عبارتند از:

1-       اگرخدا رامي خوانيم:«يا ولي الحسنات* اي دوستدار نيكويي ها» پس بايد براي دانش آموزان  خودخيرخواه باشيم .

2-       اگرخدا را مي خوانيم «يا خير المحسنين* اي بهترين احسان كنندگان» پس با فراگيران به نيكي  و احسان برخورد كنيم.

3-      خدا را مي خوانيم:«يا غافرالخطايا** اي بخشنده گناهان» پس خطاي دانش آموزان را تا حدامكان ببخشيم .

4-      اگرخدا را به اين صفت مي خوانيم «يا واهب الهدايا** اي بخشنده هدايا » با هديه  بخشيدن ، بذر محبت  در وجود دانش آموزان بكاريم.

5-      اگرخدا را مي خوانيم«يا ذالعهد و الوفا** اي صاحب عهد و وفا» پس به عهد خود با دانش آموزان مخصوصا در زمانيكه اشتباهشان را جبران كنند وفاكنيم. 

6-     اگرخدا را مي خوانيم «يا ذالرحمه و الرضوان** اي صاحب لطف و رحمت»با دانش آموزانمان نيز به  لطف و رحمت رفتاركنيم تا شايسته مقام خدايي شويم.

7-      اگرخدا را مي خوانيم «يا من لا يرجي الا فضله** اي آنكه به جز فضل و رحمت از او اميد نيست» پس در برخوردمان به فضل ، رحم و شفق داشته باشيم.

8-      اگر خدا رامي خوانيم «يا من سبقت رحمه غضبه** اي آنكه رحمت تو بر خشم تو سبقت دارد»پس در كلاس نيز محبت را سابق بر خشم و تنبيه بدانيم.

9-       اگر خدا رامي خوانيم «يا ماحي السئات** اي محو كننده بديها»پس اگر دانش آموزمان سعي در جبران  اشتباه خود داشت مانيز به پاداش آن از خطاي او  درگذريم.

10-     اگر خدا رامي خوانيم «يا من في عفوه يطمع الخاطئون** اي آنكه خطاكاران به عفو او چشم طمع دارند»در كلاس درس نيز براي دانش آموزان راه بازگشت و جبران اشتباه را هموار كنيم.

سیدجلال جلیلی