دوري از ده اشتباه معلمان در تدريس
تاکنون پژوهشهاي بيشماري درزمينهي فعاليتهاي آموزشي اثربخش در کلاس درس انجام شده است. بهطوري که نتايج اين پژوهشها رهنمودهاي مفيدي را براي بهبود فعاليتهاي معلم در کلاس درس به همراه داشته است. بر اين اساس در اين مقاله، به ده اشتباهي پرداخته شده است که معلمان در کلاس درس بايد از آنها دوري کنند.
معلمان همواره ميخواهند در کلاس نقش مثبتي داشته باشند و اگر مراقب نباشند، نميتوانند اين مأموريت خطير را به خوبي به انجام برسانند. آيا تاکنون به عوامل زير که مخل تدريس هستند، توجه کردهايد؟
1. دوستي بيش از اندازه با دانشآموزان
اغلب معلمان کمتجربه ميخواهند بچهها آنها را از همه بيشتر دوست داشته باشند، درحالي که اين کار اشتباه است. اگر شما مرتکب چنين اشتباهي شويد، کنترلکلاس از دستتان خارج ميشود و اين به آموزش بچهها لطمه خواهد زد. به جاي آن، به دنبال احترام گذاشتن به دانشآموزان، تحسين و تقدير آنها باشيد. در اين صورت به يکباره خواهيد ديد، وقتي جدي و منصف هستيد، دانشآموزان به شما بيشتر علاقه پيدا خواهند کرد و اين نشان ميدهد که در مسير صحيحي قرار گرفتهايد.
2. آسانگيري در نظم و انضباط
به دلايل گوناگون، معلمان در آغاز سال در مورد انضباط سختگيري کمتري دارند و يا اصلا"سختگيري نميکنند. حتما"اين جمله را شنيدهايد که «تا شب عيد لبخند خود را به دانشآموزان نشان ندهيد.» شايد اين جملهاي سختگيرانه باشد، اما واقعيت اين است که «بايد از ابتدا نظم و انضباط داشته باشيد تا هر چه به جلو ميرويد، در اجراي قوانين راحتتر باشيد.» اما قبل از هر چيز، انعطافپذير بودن خود را نشان دهيد.
3. سازماندهي نکردن کارها از ابتدا
تا يک سال کامل تدريس نکردهايد، نميتوانيد حدس بزنيد در کلاس چه مقدار برگهي تکليف جمع خواهد شد. پس از يک هفته تدريس، متحير به انبوهي از برگهها نگاه خواهيد کرد که بايد به وسيلهي شما تصحيح شوند. از روز اول ميتوانيد با يک برنامهي سازماندهي شده، از انبوه شدن برگههاي دردسرساز جلوگيري کنيد. فايل کردن و قفسهبندي کردن، کمک بسيار مؤثري است. منظم باشيد و بدون فوت وقت، هر برگهاي را که به دست شما ميرسد، همان لحظه در جاي خود قرار دهيد. بهيادداشته باشيد، ميز مرتب در تمرکز ذهن مؤثر است.
4. ارتباط اندک با والدين و استفاده نکردن از نقش آنها
در نگاه اول، مشورت کردن با اوليا نوعي تهديد بهنظر ميآيد. در حالي که اين کار، گنجينهي گرانبهايي را در اختيارتان قرار ميدهد. براي جلوگيري از ابهامات و جبههگيري، همکاري با اوليا را امتحان کنيد. همکاري اوليا با کلاس، باعث آسانترشدن کارتان خواهد شد. آنها با شرکت داوطلبانه در کلاس يا پيگيري برنامهي رفتاري درخانه، با شما همکاري خواهند کرد.
5. شرکت در بحثهاي بيهوده
اين دامي است که معلمان باتجربه هم، مانند معلمان کمتجربه در آن گرفتار ميشوند. در محيط مدرسه نيز مانند همهي محيطهاي کاري، جدال، لجاجت و بدجوابي وجود دارد. با گوش دادن به بدگويي دربارهي موضوعي که از آن خبر داريد، خود را در موقعيت خطرناکي قرار ميدهيد. با اين کار، در يک طرف دعوا قرار خواهيد گرفت و خود را بين دو دستهي دعوا غوطهور خواهيد کرد. در حاليکه چيزي عايد شما نخواهد شد. بهتر است رابطهي خود با همکاران را در حالت دوستانه و بيطرفانه حفظ و روي کار بادانشآموزان تمرکز کنيد. از جروبحث بپرهيزيد و به پيشرفت در آموزش بپردازيد.
6. ارتباط نداشتن با همکاران
گفتيم که از شرکت در بحثهاي بيهوده بپرهيزيد، اما نه به قيمت تنها ماندن در محيط کلاس خود. با خوردن غذا در جمع همکاران و مشارکت در کارهاي مدرسه و مشورت با کارکنان، در کمک به همکاران و کمکگرفتن از آنها در فعاليتهاي جمعي شرکت کنيد. هيچوقت نميدانيد چه موقع به کمک همکاران احتياج پيدا خواهيد کرد و اگر مدتها از جمع کنارهگيري کنيد، بعد از آن، کمک گرفتن از آنها کار بسيار سختي خواهد بود.
7. زياد کار کردن و خسته شدن
با جديت کار کنيد، مؤثر و مسئوليتپذير باشيد، اما به موقع به خانه برويد و اوقاتي را به استراحت و تجديد قوا اختصاص دهيد. بهطور کلي، اجازه ندهيد مسائل کلاس به آسايش شما و احساس لذت از زندگي در خارج از کلاس، لطمه بزند. نشاط خود را حفظ کنيد که دانشآموزان به معلم با نشاط بيشتر نياز دارند.
۸ . کمک خواستن
شغل معلمي به مهارتهاي والاي انساني نياز دارد. اغلب ما ميکوشيم هر مشکلي را از سر راه برداريم، اما اين نميتواند به يک قاعده تبديل شود. نترسيد از اين که آسيبپذير به نظر بياييد. آگاهانه اشتباهات را بپذيريد و از همکاران خود کمک بخواهيد. با نگاهي به اطراف، صدها سال تجربه را نزد همکاران پيدا خواهيد کرد. اغلب آنها در راهنمايي کردن و اختصاص وقت به شما، سخاوتمند هستند. در اين هنگام خواهيد ديد، آنقدر که فکر ميکرديد، تنهانيستيد.
9. روياپردازي و نااميدي زودرس
معلمان تازهکار بايد مراقب باشند کهدر اين دام گير نيفتند. جوانان وارد اين حرفه ميشوند، چون آرمانگرا، خوشبين و آمادهي تغيير و تحول سريع هستند. اين خيلي خوب است، چون دانشآموزان و همکارانتان به اين انرژي تازه و به فکر خلاق احتياج دارند. اما وارد دنياي خيال نشويد که ممکن است نتيجهي آن نااميدي و سرخوردگي باشد.
10. به خود سخت گرفتن
شغل معلمي به اندازهي کافي سخت هست. بنابراين، ذهن خود را مشغول اشتباهات، کوتاهيها و لغزشها نکنيد. هيچکس کامل نيست. حتي معلمان باتجربه و موفق هم گاهي اوقات تصميمات اشتباهي ميگيرند. اشتباهات رخ داده را فراموش کنيد، خود را سرزنش نکنيد و قدرت ذهنيتان را براي زمان آينده که به آن نياز داريد، نگه داريد. به خود سخت نگيريد و با دانشآموزاني که مشکل دارند، ياري و همدردي کنيد.
منبع : رشد تکنولوژي آموزشي، شمارهي 1، مهر 1388
لطفا اشکالات تایپی را متذکر شوید.با سپاس فراوان 
