زنبورها و ریاضیات!!!
دانشمندان متوجه شدند که زنبورها، تنها حشرههایی هستند که قادرند تعداد شیءهایی که در اطرافشان است (کمتر از سه) را تشخیص بدهند. علاوه بر زنبورها، دلفینها و کبوترها و راکونها این توانایی را دارند، اما کشف این استعداد در یک حشره و با توجه به ساختار ساده بدنیاش، باعث تعجب دانشمندان شده است. البته مبنای تشخیص زنبورها، از روی شمارش شیءها نیست، بلکه آنها بر اساس عادت میتوانند ارتباط بین چیزهایی که زیاد میبینند را تشخیص دهند. مثلاً اگر سه گل در نزدیکیشان باشد، آنها میتوانند «سه» های دیگر را تشخیص بدهند.
یک دانشمند استرالیایی که نزدیک 30 سال است روی زندگی زنبورها تحقیق میکند، با ارائه آزمایشی به این ویژگی عجیب پی برده است. او تعداد 20 زنبور را از مسیر تونل مانندی که در آن دو لکه آبی رنگ قرار داشت، عبور داد. در انتهای این تونل، دو خروجی وجود داشت که بالای یکی از آنها دو لکه آبی و بالای خروجی دیگر سه لکه آبی قرار گرفته بود. اگر زنبور مسیری را که دو لکه آبی داشت انتخاب میکرد، به یک ظرف پر از شکر میرسید و در غیر این صورت چیزی نصیبش نمیشد! نتیجه این آزمایش که به اصطلاح به آن «شرطی کردن» میگویند، شگفت انگیز بود؛ 70 درصد زمان ها زنبورها به ظرف شکر رسیدند! این مسئله نشان داد که زنبورها قادرند تعداد شیء را تشخیص بدهند. البته تحقیقهای دانشمندان به همین جا ختم نشد، بلکه آنها زنبورها را مورد آزمایشهای سختتری قرار دادند. در آزمایش اول رنگ را تغییر دادند، یعنی دو لکه زرد رنگ در تونل و دو لکه آبی رنگ در سر راه خروجی قرار دادند. در آزمایش دیگری علاوه بر رنگ، نوع شکل را هم متفاوت انتخاب کردند. یعنی زنبورها میبایست پس از دیدن تصویر سه ستاره آبی، به سمت خروجی دارای سه برگ سبز میرفتند تا عسل نصیبشان شود! با انجام آزمایش دیگری که در آن چهار علامت قرمز در ابتدای مسیر قرار داشت، دانشمندان دریافتند که زنبورها نمي توانند تعداد چهار را الگو قرار بدهند و به دنبال شکلهای چهارتایی دیگری بگردند. البته تا اینجا هم زنبورها نشان دادند که حشرههای بسیار باهوشی هستند و نباید آنها رادست کم گرفت!
